VELFERÐ OG HAGSMUNAMÁL BARNA
Velferðarsjóður barna var stofnaður árið 2000 af Íslenskri erfðagreiningu og Heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneytinu. Allt stofnfjármagn sjóðsins, rúmur hálfur milljarður, kom frá Íslenskri erfðagreiningu. Markmið sjóðsins er að hlúa að velferð og hagsmunamálum barna á Íslandi, m.a. með fjárframlögum til heilbrigðis-, velferðar- og menntamála. Eins og fram kom á stofnfundi sjóðsins: “Sjóðurinn skal stuðla að því að byggja upp barnvænt samfélag. Annars vegar með fjárframlögum til verkefna og hins vegar með samhliða átaki sem stuðlar að samfélagsbreytingum”.
Í stjórn Velferðarsjóðs barna sitja Kári Stefánsson, fv. forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, Ingibjörg Pálmadóttir og Kristín Björk Jónsdóttir sem er framkvæmdastjóri sjóðsins.
Fagráð sjóðsins, sem m.a. kemur með tillögur til sjóðsstjórnar um úthlutun styrkja, skipa: Þóra Kristín Ásgeirsdóttir, Grétar H. Gunnarsson, Jóhannes Kr. Kristjánsson, og Inga Dóra Sigfúsdóttir.
Barnamenningarverðlaun Velferðarsjóðs barna
Velferðarsjóðurinn hefur veitt barnamenningarverðlaun frá árinu 2005, til frumkvöðla í starfi með börnum eða framúrskarandi starfi í þágu barna. Hér fyrir neðan eru verðlaunahafar frá upphafi.
2024
Örninn, styrktar- og minningarsjóður, hlaut Barnamenningarverðlaun 2024 fyrir framúrskarandi starf í þágu barna og ungmenna sem hafa misst náinn ástvin. Verðlaununum fylgdi 2 milljóna króna styrkur til að styðja við áframhaldandi starfsemi sjóðsins.
2020
Barnastarf SÁÁ hlaut Barnamenningarverðlaun 2020 fyrir mikilvægt starf í þágu barna sem eiga aðstandendur sem glíma við fíknisjúkdóma. Verðlaununum fylgdi 5 milljóna króna styrkur til að efla sálfræðiþjónustu fyrir börnin.
2019
Kvan hlaut Barnamenningarverðlaun 2019 fyrir námskeiðið Verkfærakistuna, sem er ætlað kennurum og öðru fagfólki sem vinnur með börnum. Verðlaununum fylgdi 11,25 milljóna króna styrkur til að niðurgreiða námskeiðið fyrir 300 þátttakendur
2018
Markús Már Efraím fékk Barnamenningarverðlaun 2018 fyrir ritsmiðjur fyrir börn sem allt að 500 börn hafa sótt. Verðlaununum fylgdi 3,5 milljónir til að starfrækja ókeypis rithöfundaskóla fyrir börn í Gerðubergi. Öll börn máttu skrá sig en börn sem grunnskólarnir töldu að ættu undir högg að sækja voru í forgangi. Markús Már hefur áður fengið eina milljón í styrk til að vera með ritsmiðjur fyrir börn.
2017
Miðstöð foreldra og barna hlaut Barnamenningarverðlaun 2017 fyrir mikilvægt framlag til lífshamingju og fjölskyldna þeirra. Miðstöðin styður foreldra sem eiga við andlega erfiðleika kvíða eða þunglyndi að stríða í aðdraganda og eftir fæðingu barns og eiga erfitt með að tengjast barni sínu. Verðlaununum fylgdi 5 milljóna styrkur til að efla starfsemina.
2016
Þórarinn Tyrfingsson hlaut Barnamenningarverðlaun 2016 fyrir framlag sitt til forvarna og meðferðar á fíknisjúkdómum meðal unglinga á Íslandi og 5 milljóna króna styrk til þess að byrja rannsókn á umfangi og eðli fíkniefnanotkunar unglinga á Íslandi.
2015
Helga Steffensen hlaut Barnamenningarverðlaun Velferðarsjóðs barna fyrir framlag sitt til leiklistar og menningar barna.
2014
Jóhannes Kr. Kristjánsson, blaðamaður, fékk Barnamenningarverðlaun 2014 og 2 milljóna styrk til að ráðstafa í þágu ungmenna sem glíma við fíknivanda.
Helgi Árnason skólastjóri Rimaskóla fékk Barnamenningarverðlaun 2011, fyrir ötult starf í þágu skáklistar sem hluta af skólastarfi og einnar milljónar króna styrk sem átti að skiptast jafnt milli skákstarfsemi í Rimaskóla og Skákskóla Íslands.
2012
Ásgeir Haraldsson, yfirlæknir Barnaspítala Hringsins fékk Barnamenningarverðlaun 2012 fyrir framúrskarandi framlag í þágu velferðar barna og 1.500.000 styrk til verkefna á barnaspítalanum.
2011
Hrefna Haraldsdóttir foreldraráðgjafi hjá Sjónarhóli hlaut barnamenningarverðlaun 2011 og eina milljón í styrk til að nýta í þágu Sjónarhóls.
Stefán Hreiðarsson forstöðumaður Greiningarstöðvar ríkisins hlaut barnamenningarverðlaun 2011 og eina milljón í styrk til að nýta í þágu greiningarstöðvarinnar.
2010
Sveinn Áki Lúðvíksson, formaður Íþróttasambands fatlaðra, hlaut Barnamenningarverðlaun 2010 fyrir öflugt starf í þágu ungmenna. Verðlaununum fylgdi tveggja milljóna króna styrkur til að efla enn frekar starfsemi ÍF.
2009
Þorbjörn Jensson, forstöðumaður Fjölsmiðjunnar hlaut Barnamenningarverðlaun 2009 fyrir ómetanlegt starf sitt í þágu ungmenna og 3,5 milljóna króna styrk til að efla tónlistardeild Fjölsmiðjunnar
2008
Jóhanna Sigurðardóttir félagsmálaráðherra fékk Barnamenningarverðlaunin 2008 fyrir framlag sitt til barnafjölskyldna á Íslandi.
2007
Margrét Pála Ólafsdóttir, skólastjóri og höfundur Hjallastefnunnar, hlaut Barnamenningarverðlaun 2007 og fjárstyrk til að efla starf Hjallastefnunnar.
2006
Njörður P. Njarðvík prófessor og rithöfundur fékk Barnamenningarverðlaun 2006 fyrir ómetanlegt starf til hjálpar munaðarlausum börnum í Afríku. Verðlaununum fylgdu fjórar milljónir króna, til frekari uppbyggingar á heimilum fyrir munaðarlaus börn á vegum hugsjónafélagsins SPES.
2005
Þórunn Björnsdóttir kórstjóri Barnakórs Kársnesskóla fékk Barnamenningarverðlaun Velferðarsjóðsins 2005 fyrir framúrskarandi starf í þágu barna. Verðlaununum fylgdi ein milljón króna, til að hljóðrita efni sem kórinn hefur frumflutt.
Yfir 600.000.000 úthlutað á tíu árum
Velferðarsjóður barna var stofnaður af Íslenskri erfðagreiningu, sem var í fararbroddi með stofnun slíks sjóðs á Íslandi. Á fyrstu tíu starfsárum sjóðsins var úthlutað yfir 600 milljónum króna til fjölbreyttra verkefna í þágu barna.
Þau helstu á árunum 2000-2010:
- Mentorverkefnið Vinátta, en fjöldi þátttakenda í verkefninu eru rúmlega 1000 einstaklingar; um 85 milljónir
- Rjóður, endurhæfingar- og hjúkrunarheimili fyrir langveik börn sem starfrækt er í Kópavogi. Nú dvelja þar 10 börn í senn yfir lengri eða skemmri tíma og er fyrirhugað að sjóðurinn standi að enn frekari uppbyggingu; um 110 milljónir hafa þegar verið lagðar í verkefnið.
- Styrkir til forvarna og fræðslumyndagerða/leiksýninga; um 10 milljónir.
- Kennsluefni, fræðslustarf og ráðstefnur til handa börnum; um 30 milljónir.
- Styrkir til ýmissa framfaramála; um 45 milljónir.
- Sumargjafir til barna sem búa við erfiðar aðstæður, styrkir sem veittir eru í samstarfi við Mæðrastyrksnefnd, Hjálparstarf kirkjunnar og félagsþjónustu 8 sveitarfélaga; um 90 milljónir. Þar með taldir eru styrkir til Foreldra- og styrktarfélags Öskjuhlíðarskóla og ferðastyrkir til félagasamtaka sem fagráð Velferðarsjóðs barna hefur haft umsjón með.
- Samningur við Félag lesblindra upp á styrkveitingu; samtals kr. 5 milljónir .
- ABC í Líberíu, til uppbyggingar á skóla og heimavist samtals kr. 24.000.000.
- Börn í Togo, styrkur að upphæð kr. 4.000.000.
- Dyngjan, áfangaheimili fyrir konur sem eru að koma úr meðferð, samtals kr. 3.000.000.
- Sérúrræði fyrir börn með tilfinninga- og hegðunarvanda kr. 16.000.000.
- Um 85 milljónir kr. til ýmmissa verkefna í þágu barna, smáir og stærri styrkir.
- Úr sjóðnum er úthlutað 6-8 sinnum á ári.